Quy trình giải ngân vốn đầu tư công là gì? Thực trạng và giải pháp giải ngân vốn đầu tư công

0
Thuật ngữ đầu tư

1. KHÁI NIỆM VỀ GIẢI NGÂN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG

Để hiểu chi tiết về khái niệm giải ngân vốn đầu tư công, trước tiên bạn phải biết về khái niệm giải ngân và vốn đầu tư công là gì?

Khái niệm giải ngân vốn đầu tư?

Khái niệm giải ngân vốn đầu tư?

Giải ngân là khoản thanh toán mà ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng sẽ trao cho người đi vay theo thỏa thuận của hợp đồng đã được ký kết giữa 2 bên. Sau khi hoàn thiện hồ sơ, hợp đồng, thực hiện đầy đủ các thủ tục vay và được ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng chấp thuận hồ sơ vay vốn thì việc giải ngân sẽ được thực hiện. Tùy theo thỏa thuận giữa 2 bên mà việc giải ngân có thể được thực hiện 1 lần hoặc chia thành nhiều lần. Nguồn vốn giải ngân có thể được trao nhận dưới nhiều hình thức như tiền mặt, séc, thẻ tín dụng…

Tiền hay tài sản khác được sử dụng để thực hiện các hoạt động đầu tư kinh doanh chính là vốn đầu tư. Trong khi đó, Theo điều 4 Luật Đầu tư Công (2013): “Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.” 

Nên vốn đầu tư công chính là khái niệm dùng để chỉ nguồn vốn mà Nhà nước chi tiền ngân sách ra, để đầu tư vào các dự án cần thiết phục vụ đời sống của nhân dân và sự phát triển của cộng đồng.

Qua đó rút ra, giải ngân vốn đầu tư công được hiểu là quá trình chi vốn đầu tư của nhà nước. Sau đó được dùng để triển khai thực hiện các dự án như xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế, chính trị, xã hội,…

2. QUY TRÌNH GIẢI NGÂN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG 

2.1 Điều kiện giải ngân vốn đầu tư công

Điều kiện giải ngân vốn đầu tư

Điều kiện giải ngân vốn đầu tư

Để có thể giải ngân được vốn đầu tư công cần có rất nhiều công đoạn và điều kiện đi kèm. Trong đó bao gồm:

-Đầu tiên dự án phải có khối lượng thực hiện rõ ràng

-Thủ tục đầy đủ 

-Nhà thầu tốt 

-Các điều kiện trong và ngoại cảnh thuận lợi…

2.2 Quy trình 5 bước giải ngân vốn đầu tư công

5 bước giải ngân vốn đầu tư công

5 bước giải ngân vốn đầu tư công

Ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT đã từng chia sẻ về quy trình 5 bước để giải ngân vốn cho dự án đầu tư công như sau: 

Bước đầu tiên, là chủ trương đầu tư của công tác đầu tư công. Để chuẩn bị chủ trương này, công tác đầu tư có nhiều việc phải làm. Đối với dự án thông thường mất khoảng 6 tháng, còn các dự án phức tạp cần hơn một năm.

Bước thứ hai,  là phê duyệt dự án (quyết định đầu tư). Chủ đầu tư cần thực hiện các bước như thiết kế chi tiết, các dự toán chi tiết, đánh giá tác động môi trường, nếu nhanh thì 6 tháng, vừa thì phải một năm, trong quá trình làm mà vướng mắc thì kéo dài nữa.

Bước thứ ba, là giải phóng mặt bằng. Công tác này vô cùng phức tạp, không phải dự án nào cũng có thể giải phóng mặt bằng được.

Bước thứ tư, là phê duyệt thiết kế xây dựng, để thiết kế thi công được phải có cơ quan chuyên môn thẩm định là xây dựng… Tuy có đổi mới nhưng vẫn mất nhiều thời gian, đơn cử Bộ KH&ĐT có dự án nhóm B nhưng cũng mất 6 tháng.

Bước cuối cùng, là đấu thầu, nếu không vướng mắc khiếu kiện gì cũng mất 6 tháng, lúc này mới thực hiện dự án và có giải ngân.

Sau khi trải qua các bước như trên, cộng lại các thời gian từ ý tưởng, thu xếp vốn… cho đến khi nhà thầu bắt tay vào thi công. Nếu nhanh đối với dự án nhóm C mất 1 năm, nhóm B mất 2 năm, nhóm A dài hơn nữa…

3. THỰC TRẠNG GIẢI NGÂN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG NĂM 2021

Thực trạng giải ngân vốn đầu tư công năm 2021

Thực trạng giải ngân vốn đầu tư công năm 2021

Hiện nay trước tình hình dịch bệnh kéo dài ảnh hưởng vô cùng lớn đến nền kinh tế. Song song với mục tiêu phòng chống dịch, nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công được xem là rất quan trọng, cấp thiết và góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế. 

Nghị định 79 sửa đổi quy định về việc cho vay lại vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài cũng vừa được Chính phủ ban hành. Những cơ chế mới sẽ tác động rất lớn tới việc giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng còn lại của năm nay.

Theo những số liệu và báo cáo thống kê cho thấy, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công đang chậm. Kết thúc 7 tháng của năm 2021 nhưng tỷ lệ giải ngân mới đạt 36,7% so với kế hoạch, thấp hơn mức gần 41% của cùng kỳ năm ngoái. 

Đặc biệt, riêng với nguồn vốn ODA, tỷ lệ giải ngân còn thấp hơn rất nhiều, chỉ chưa tới 8%. 

Theo đánh giá của UBND thành phố Hà Nội giữa tháng 8/2021, tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư phát triển toàn thành phố đạt 23,5% kế hoạch năm 2021. Trong đó, ngân sách cấp thành phố đạt 16,9%; ngân sách cấp huyện đạt 29,9%.

UBND thành phố Hà Nội cũng thừa nhận rằng đây là mức giải ngân thấp, không đạt theo yêu cầu của Chính phủ, Thành ủy, Hội đồng nhân dân thành phố và UBND thành phố. Với kết quả này, sẽ rất khó đạt được mục tiêu của Chính phủ là đến hết quý III, tỷ lệ giải ngân của toàn thành phố đạt 60% kế hoạch vốn năm 2021.

4. GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH GIẢI NGÂN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG

Giải pháp đẩy mạnh vốn đầu tư công

Giải pháp đẩy mạnh vốn đầu tư công

Chính phủ đang đẩy mạnh nhiều giải pháp đốc thúc các bộ ngành, địa phương nỗ lực thực hiện giải ngân vốn đầu tư công. Trong đó bao gồm:

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện yêu cầu các Bộ ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2021 trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp. 

Tăng cường chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ. Bên cạnh đó tăng cường kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công năm 2021 và năm 2020 kéo dài.

Tiếp tục kiên định đặt mục tiêu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2021 và kế hoạch vốn năm 2020 kéo dài sang năm 2021. Đặc biệt lưu ý đối với các dự án có sử dụng vốn năm 2020 kéo dài sang năm 2021 cần khẩn trương, tích cực triển khai đúng tiến độ, tránh tình trạng hủy dự toán vốn 2020 kéo dài.

Chính phủ cũng chỉ đạo Kho bạc Nhà nước Hà Nội tập trung giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2020 kéo dài sang năm 2021 trước khi giải ngân kế hoạch vốn năm 2021 đối với dự án có cả kế hoạch vốn năm 2021 và kế hoạch năm 2020 kéo dài.

Phải xác định rằng việc thúc đẩy thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch COVID-19.

Đề xuất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ trình Quốc hội giảm kế hoạch vốn ODA cấp phát, vay lại trong trường hợp không có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2021.

Đối với nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu, yêu cầu các chủ đầu tư của các dự án sử dụng vốn ngân sách Trung ương cần khẩn trương, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị thủ tục đầu tư để đủ điều kiện bố trí vốn năm 2021.

Ngay sau khi đảm bảo đủ điều kiện bố trí vốn thì sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các đơn vị tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố thực hiện thủ tục phân bổ kế hoạch vốn đối với các dự án.

Với nguồn ngân sách cấp thành phố, UBND thành phố yêu cầu các chủ đầu tư rà soát, đánh giá kỹ lưỡng, dự kiến khả năng thực hiện, giải ngân kế hoạch năm 2021 của từng dự án trên tinh thần nỗ lực triển khai dự án ở mức cao nhất.

Đề xuất điều chỉnh tăng kế hoạch vốn đối với các dự án có khả năng giải ngân tốt, các dự án có nhu cầu bổ sung vốn để hoàn thành trong năm 2021. 

Ưu tiên bố trí vốn ngân sách thành phố hỗ trợ thực hiện dự án thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện về xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia, dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải làng nghề và hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng đối với địa phương bị thu hồi đất phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm quốc gia, thành phố và bị ảnh hưởng bởi các dự án xây dựng bãi rác thải, nghĩa trang tập trung.

Đặt yêu cầu Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã khi đề xuất bổ sung vốn cho dự án mới phải rà soát kỹ, đảm bảo dự án đã hoàn thiện thủ tục đầu tư, chủ trương đầu tư, dự án đầu tư,.. đủ điều kiện để tổ chức đấu thầu, khởi công trong năm 2021 ngay sau khi được thành phố bố trí vốn hỗ trợ bổ sung năm 2021.

Căn cứ diễn biến tình hình dịch bệnh COVID-19 để rà soát, đánh giá khả năng thu ngân sách theo dự toán đã giao ngân sách cấp huyện, UBND các quận, huyện, thị xã. Nếu dự toán thu không đảm bảo, báo cáo xem xét điều chỉnh giảm dự toán chi tương ứng nhưng phải đảm bảo cân đối đủ nguồn lực cho các nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh và đảm bảo an sinh xã hội.

UBND các quận, huyện, thị xã chịu trách nhiệm toàn diện trước Ủy ban nhân dân thành phố về việc thực hiện kế hoạch vốn ngân sách cấp huyện; người đứng đầu các sở, ban, ngành, UBND các quận, huyện, thị xã. Các chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện, giải ngân của từng dự án. Bên cạnh đó cũng phải trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công của đơn vị.

Thành phố sẽ đánh giá kiểm điểm đối với các chủ đầu tư dự án thực hiện và giải ngân thấp do nguyên nhân chủ quan ở khâu tổ chức, thực hiện.

Lời kết

Mong rằng qua bài viết này, bạn tìm được câu trả lời cho quy trình giải ngân vốn đầu tư công. Cùng với đó là nắm bắt được thực trạng, giải pháp cho việc giải ngân vốn đầu tư công. Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về vấn đề giải ngân vốn đầu tư công có thể tìm đọc thêm tại bài viết sau: 

 

Đánh giá bài viết

Tôi là Phương Anh - Một biên tập viên chuyên về lĩnh vực tài chính, với nhiều năm tìm hiểu về thị trường chứng khoán cũng như đầu tư, tôi hy vọng những kiến thức mà tôi tích góp được có thể hỗ trợ bạn phần nào trong công việc đầu tư của mình.

dang-ky-dau-tu-nhat-nam

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ NGAY

    BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC